Open brief van Nigel Williams in De Tijd

"Geachte heer Monti, beste Mario,

Vooraf even duidelijk maken dat ik me bewust ben van mijn plaats. Ik ben geen econoom, geen socioloog, geen ‘foodie’... sorry ik bedoel politiek commentator van een Vlaams dagblad. Neen, ik ben een stand-upcomedian. Hofnar dus.

In 1989 waren we getuige van het zogenaamde failliet van het communisme. 2011 zal de boeken ingaan als het jaar waarin duidelijk werd dat het kapitalisme een rammelende Lada is die nood heeft aan een zeer grondige onderhoudsbeurt, of misschien moeten we zelfs beginnen te denken aan een ‘nieuwe’. Vraag me niet wat voor nieuw systeem of hoe het tot stand moet komen, dat laat ik over aan mensen met MBA of nog meer letters achter hun naam, of aan idealistische jongeren.

Duizenden, honderdduizenden of misschien zelfs miljoenen mensen in heel Europa protesteren uit angst voor het toekomstbeeld dat hun wordt voorgehouden over hun werk- en levensomstandigheden. Ook ik ben meer en meer ongerust.

Mijn ongerustheid spruit voort uit de Italiaanse staatsgreep vande afgelopen maanden: geen echte staatsgreep, maar een machtsovername door een niet-verkozen groep technocraten/economen. Ik was samen met u waarschijnlijk opgelucht toen Silvio Berlusconi zijn ‘beautycase’ mocht inpakken en wegwezen naar een of ander bunga bunga-seksfeestje. Maar ik juich niet wanneer de democratie zelf terzijde wordt geschoven wegens bevelen van een onzichtbare groep genaamd ‘de markten’. Toen werd het voor mij overduidelijk: de door ons zo geprezen democratie,waarvoor we zelfs oorlogen voeren om ze te kunnen exporteren, is slechts een spel dat toegelaten wordt zolang de markten het als niet-storend ervaren.

Vreemd genoeg: daarover was er weinig rumoer in de Europese hoofdsteden. Eventjes hebben ‘de markten’ de Europese politici laten voelen dat ‘it’s our way or the highway’. Nationale regeringen krijgen de status van opgefokte gemeenteraden en het Europees Parlement is slaaf-weliswaar met gouden ketens - van de markten.

De burger, alias consument, alias melkkoe wordt nergens bij betrokken. Hij die de uiteindelijke voortbrenger is van al dat geld waarmee gespeeld wordt, krijgt geen inspraak. Hij moet zwijgen en voortdoen. Als hij niet voortdoet, dreigt er economisch onheil, wordt hem verteld. De werkende Europeanen moeten hun hoofd buigen, blij zijn dat ze werk hebben en zwijgen. Ze moeten zich niet inlaten met wat de ‘experts’ en technocraten in hun naam in elkaar knutselen. Ze moeten lijdzaam toekijken hoe speculanten hun zakken blijven vullen terwijl de levensstandaard van vele miljoenen achteruitgaat.

Europa en ‘de markten’ spelen een gevaarlijk spelletje poker door zo openlijk de burger te negerendie ze nodig hebben om hun geldmachines draaiende te houden. Je mag het grootste fortuin ter wereld vergaard hebben, je mag zoveel technocratische regeringen op de been brengen als je wil, er komt een moment dat een groot deel van de werkende bevolking het nut er niet meer van inziet om zwijgend voort te doen. En dan houdt dat systeem op te bestaan en ben je toe aan een nieuwe wagen. Ik maak alvast een afspraak bij de garage.

Groetjes,

Nigel Williams"

Dit artikel verscheen 28 december in De Tijd